Yağmur Nasıl Oluşur?

Yağmur, meteorolojik olayların en sık rastlanılanıdır. Gökyüzünde oluşan bulutlardan yer yüzüne su yağması olarak da basit şekliyle tanımlanabilir. Peki yağmur nasıl oluşur?

Yayınlanma Tarihi: 25.10.2021 15:01
Değiştirme Tarihi: 25.10.2021 15:01
Yağmur Nasıl Oluşur?

Yağmur oluşumu, dünyamızın devamlılığı için hayati öneme sahiptir. Birtakım doğa olayları sonucu meydana gelen yağmur yağışı, çocukluk yıllarımızdan itibaren bizlerde merak uyandırmıştır. Bizler de sizlere yağmurun oluşumunu basit şekliyle hazırladık.

YAĞMUR NASIL OLUŞUR?

Haber ile ilgili metin girin!.

  1. Kar ve eriyen buz suları yer yüzünde bulunduğu esnada güneş ısısıyla birlikte buharlaşarak gökyüzüne doğru yolculuğa çıkar ve burada yoğunlaşır. 
  2. Bulutlarda yoğunlaşan bu su damlaları, aşağıya doğru yağmur tanesi olarak olarak düşerler. 
  3. Öncelikle şunu belirtmemiz de fayda var. Yağışın oluşabilmesi için temel şart, su buharının, yani nemin bulunmasıdır. 
  4. Şimdi yağmurun oluşumuna anlatmaya devam edelim. Buharlaşan suyun, gökyüzünde bulutlarları oluşturup yoğunlaştığını ifade etmiştik. 
  5. İşte bu bulutlar zaman içerisinde giderek daha da yoğunlaşır ve soğuk bir katman ile karşılaştıklarında içindeki su buharları katılaşır, buna yoğunlaşma da denir. 
  6. Su buharları, katılaşıp yeryüzüne düşecek ağırlığa ulaştıklarına artık yağmur başlamış olur. 
YAĞMURUN OLUŞUMU

Haber ile ilgili metin girin!.

Yağmurun oluşumu için nemin yanı sıra şunlar gereklidir:

  1. Soğuma
  2. Yoğunlaşma
  3. Alana Yeni Bulut Gelmesi

Soğuma: Yeryüzünden buharlaşıp gökyüzüne giden su, yoğunlaşmaya başlar. Yoğunlaşmanın olabilmesi için de soğuma gereklidir. 

Soğuma dediğimiz olay, sıcak havanın soğuk zeminle temas etmesi sonucu gerçekleşir. 

Yoğunlaşma: Su buharının bulunduğu havanın yoğunlaşması gerekir. Yoğunlaşmanın başlayabilmesi için de yoğunlaşma çekirdekleri gerekir. 

Yoğunlaşma çekirdeğinden kast edilen ise, çölden kalkan tozlar, okyanuslardan uçuşan tuz parçacıkları, volkandan püsküren kül parçacıkları gibi...

İşte bu parçacıklar bu buharlarını da üzerlerinde taşıyabilmektedir ve yoğunlaşmayla birlikte belli bir ağırlığa da ulaşınca yer yüzüne yağmur olarak inerler.

Alana Yeni Bulut İnmesi: Uzun ve kuvvetli yağışın oluşması için sürekli yeni bulutların oluşması gerekmektedir. 

Bulutlarda bulunan su, yağış esnasında kısa sürede tükendir ve alana yeni bulutlar gelmedikçe uzun ve güçlü bir yağış oluşamaz. 

YAĞIŞ TÜRLERİ

Yağışlar tek bir şekilde gerçekleşmez. Yani oluşum şekillerine göre yağış türleri sınıflandırılmıştır. İşte bunlar şu şekildedir:

  • Konveksiyonel (Yükselim) Yağışlar
  • Cephe Yağışları
  • Orografik Yağışlar
KONVEKSİYONEL (YÜKSELİM) YAĞIŞLAR

Haber ile ilgili metin girin!.

Basit şekliyle anlatacak olursak, ısınan havanın soğuması sonucunda sıcaklık düşer. Bunun sonucunda da mutlak nem azalarak bağıl nem yükselmiş olur. 

Gökyüzündeki bulutlar nem noktasında doygun hale gelince de yağış meydana gelir. Ektator çevresinde 365 gün her saat bu yağış oluşabilmektedir. Ülkemizde ise genellikle ilkbahar aylarında görülür.

CEPHE YAĞIŞLARI 

Haber ile ilgili metin girin!.

Cephe yağışları genellikle sıcak hava ile soğuk havanın karşılaşması sonucu meydana gelir. İlerleyen soğuk havanın ağırlığı daha fazla olduğu için sıcak havanın yükselmesine yol açar. Nemli ve sıcak havanın soğuması sonucu da yağış meydana gelir. 

Akdeniz kıyılarında kış aylarında görülen cephe yağışları, Orta Avrupa ve Batı Avrupa'da sıcak batı rüzgarları ile kutup rüzgarlarının karşılaşması sonucu yılın her vakti oluşabilmektedir. 

OROGRAFİK YAĞIŞLAR

Haber ile ilgili metin girin!.

Orografik yağışlar yamaç yağışları olarak da bilinirler. Yamaç yağışlarının oluşumu ise bir hayli basittir. 

Buharlaşan hava kütlesi, bu kez bir yamaç boyunca yükselir. Yükseldikçe de soğuk hava ile temas halinde olur. 

Bu esnada nem de azalır ve hava neme doygun hale gelir ve bu şekilde de yağış meydana gelir. Yüksek alanlar, yamaç yağışını çevrelerine göre çok daha fazla alırlar. 

Buna en iyi örnek ise Türkiye'den Rize olarak gösterilebilir. Rize, 2500 mm yağış ile Türkiye'nin en fazla yağışını alan ilimizdir. 

Yamaç yağışları Karadeniz dağlarının kuze yamaçlarında, Toroslar'ın güney yamaçlarında sık görülür. Dünyada ise Hawaii, Madagaskar, Brezilya'nın doğu kıyılarına düşer.

YAĞMUR EN ÇOK NERELERE YAĞAR?

Yağışlar, dünyaya eşit şekilde yayılmamıştır ve eşit şekilde de yağmaz. Bu durum, farklı coğrafi bölgelerde daha çok bazısında da daha az yağmasına neden olmuştur.  

Dünya genelinde en fazla yağış alan iklimler şunlardır:

  • Ekvatoral İklim
  • Muson İklim Bölgesi
  • Ilıman Okyanusal İklim Bölgesi

Dünyanın en az yağış alan bölgeleri ise çöller, kutuplar ve kıtaların iç kısımlarıdır.

İlgili Sayfalar: Yaşam