Rüzgar nasıl oluşur?

Rüzgar, yani bilinen diğer adıyla yel, atmosferdeki havanın dünyamıza yakın olan bölgesindeki yatay hareket etmesiyle meydana gelir. Hayatımızın bir parçası olan rüzgar, meteorolojik bir durumdur ve hepimiz bunu 'esinti' şeklinde de olsa hissederiz. Bazen rüzgar sert, bazense hafif şekilde esebilmektedir. Ancak pek çok kişi, yaşantımızın parçası olan rüzgar nasıl oluşur sorusunun yanıtını bilmiyor ve bununla ilgili internette aramalar yapıyor. Peki rüzgar nasıl oluşur, temel sebebi nedir? 

Yayınlanma Tarihi: 14.09.2021 16:13
Değiştirme Tarihi: 14.09.2021 16:13
Rüzgar nasıl oluşur?

Rüzgar kısaca yeryüzündeki havanın hareketleri olarak tanımlanabilir. Şeffaf bir yapıda olan rüzgar gözle görülemez ancak yazının girişinde de bahsettiğimiz gibi bunu rahatlıkla hissedebiliriz. Bazen şiddetli olarak ortaya çıkan ve insan yaşamını olumsuz şekilde etkileyen rüzgar, nadir şekilde de ortaya çıkabilmektedir. Yani bu durum, hava basıncının yoğunluğuyla ilgilidir. Bu içeriğimizde, rüzgar nasıl oluşur sorusunu ayrıntılandıracağız.

RÜZGAR NASIL OLUŞUR? 

Haber ile ilgili metin girin!.

Rüzgar, dünya yüzeyine yakın bölgede gerçekleşir. Alçak hava basıncı ve yüksek hava basıncı arasında yer değiştiren hava akımı nedeniyle rüzgar meydana gelir. Basit bir matematiği olan rüzgar oluşumu için şunu söyleyebiliriz; Rüzgar daima yüksek basın bölgesinden alçak basınç bölgesine doğru hareketini gerçekletirir. Rüzgarın hızını belirleyen de işte bu iki bölge arasındaki hava basınç farkının büyüklüğüdür. Basınç farkı ne kadar büyükse, rüzgarın şiddeti de o kadar fazladır. 

Rüzgarın oluşumundaki temel etken sıcaklık olarak belirtilebilir. Bölgeden bölgede sıcaklık farkları oluşabilmekte ve bu da havanın hareketlemesine sebebiyet verir. Sıcaklık artarsa, havanın sahip olduğu moleküller daha seri hareket eder, enerji artar.

Hava soğuksa atomların enerjisi azalır ve hareketleri de yavaşlayacaktır. Sıcak havadaki rüzgar etkisi bu nedenle az, kışın daha yoğundur. 

Rüzgar şiddetine göre isimlendirilebilir. Esinti ve fırtına gibi isimleri vardır. İlkokul yıllarında tanıştığımız rüzgar güller, rüzgarın yönünü tayin etmemize yardımcı olur. Rüzgarın hızı ise anemometre denilen cihaz ile ölçülür. 

Haber ile ilgili metin girin!.

Bu cihaz, rüzgarın bir pervaneyi döndürmesi sonucu ölçülen hızı gösterir. Rüzgar ölçümü yükseklerde balonlar ile yapılır. Rüzgarlar, okyanus akıntılarına ve dalgaların da oluşmasına yol açar. Bu nedenle kıyıların şekillenmesi de buna bağlıdır. 

Rüzgarlar, ayrıca karalardaki çöllerde de bir haylie etkilidir. Buralarda herhangi bir akarsu mevcut olmdığından, şekillendirici tek güç rüzgardır. 

RÜZGAR NASIL OLUŞUR TEMEL SEBEBİ ŞUNLARDIR

Haber ile ilgili metin girin!.

  • Dünyanın dönüşü
  • Yeryüzü ısı yayılması
  • Atmosferdeki olaylar
  • Yüzeydeki sürtünmeler
  • Dünyamızın topografik yapısı
ALÇAK VE YÜKSEK BASINÇ NEDİR?

Haber ile ilgili metin girin!.

Rüzgar oluşumunda temel sebebin yüksek basınç ile alçak basınç arasındaki hava değişimi olduğnu aktarmıştık. Şimdi de alçak ve yüksek alanlarda rüzgar farklılıklarını ele alalım...

Tanım itibariyle 1013 milibardan düşük basınçlara siklon yani alçak basın, yüksek olanlara da antisiklon ani yani yüksek basınç deniz. 

Eğer bir yerde alçak basınç hakimse, hava kapalı ve yağış oluşma ihtimal yüksektir. Yüksek basınç alanlarına örnek olarak çöl alanları olarak gösterilebilir. 

TÜRKİYE'DE RÜZGAR İSİMLERİ

Rüzgarlar meydana geliş sebeplerine ve bölgelere göre farklı isimler almıştır. Kutup rüzgarları, batı rüzgarları ve alizeler, bilinen rüzgar türleridir. Bunun yanı sıra muson rüzgarları da vardır ve kış ve yaz musonları olarak ikiye ayrılırlar. Türkiye'deki rüzgar türleri de estikleri yönlere göre isimlendirilirler. 

Haber ile ilgili metin girin!.

  1. Kuzeyden esen rüzgara Yıldız
  2. Güneyden esene Kıble
  3. Doğudan esene gündoğusu
  4. Batıdan esene günbatısı
  5. Kuzeydoğudan esene poyraz
  6. Kuzeybatıdan esene karayel
  7. Güneydoğudan esene keşişleme
  8. Güneybatıdan esen rüzgara ise lodos denir. 

Ülkemizde poyraz rüzgarı genellikle, Marmara bölgesine, Trakya'ya, Akdeniz'e ve Karadeniz'e esmektedir. Bu rüzgarlala birlikte bahar ayında bol miktarda yağış meydana gelir. 

Türkiye'nin iç bölgelerine de genellikle kuzeyden ve güneyden gelen rüzgarlar hakimdir. Güneybatıdan esen lodos sıcak ve bunaltıcıdır. Ege'de esen deniz meltemine imbat denir.

FOSİLLER NASIL OLUŞUR?

MEVSİMLER NASIL OLUŞUR?

GÖKTAŞI NASIL ANLAŞILIR?