Afife Jale'nin ölümünün 75. yılı

Afife Jale'nin ölümünün 75. yılı

Afife Jale, "Jale" takma  adıyla 13 Nisan 1919'da, Hüseyin Suat'ın "Yamalar" oyununda rol alarak, sahneye çıkan ilk Türk kadını oldu.

Mustafa Kemal Atatürk, 1923'te Türk kadınının  sahneye çıkma yasağını ortadan kaldırınca, Afife Jale özgür bir şekilde oyunculuk  yapmaya başladı - Ünlü sanatçı, 75 yıl önce, 24 Temmuz'da 39 yaşındayken hayatını  kaybettiTiyatroya olan aşkı ile bir ilki  başaran Afife Jale, ilk Türk kadın tiyatro oyuncusu olarak tiyatromuzun önemli  yapı taşlarından biri oldu. 

Hidayet Bey ile Methiye Hanım'ın kızı olarak 1902'de Kadıköy'de  dünyaya gelen sanatçı, İstanbul Kız Sanayi Mektebi'nde eğitim gördü.

Afife Jale, 1918'de Darülbedayi'nin açtığı tiyatro kursları sınavını  kazandı.  Müslüman kadınların sahneye çıkmasının yasak olduğu dönemde, sadece  kadınlara özel gösterilerde oynamak kaydıyla Darülbedayi bünyesine alınan beş  Müslüman kadından biri oldu. Diğer hanımlardan üçü kursu bırakırken, Refika Hanım  suflör, Afife Jale ise "mülazim artistlik" (stajyer oyuncu) kadrosunda yer aldı.  Sanatçı, 1920 yılına kadar oyunların provalarına katıldı, fakat sahneye çıkamadı.

Kadıköy'deki Apollon Sineması'nda, 13 Nisan 1919'da, Hüseyin Suat'ın  "Yamalar" oyununda rol alarak, sahneye çıkan ilk Türk kadını oldu. "Jale" takma  adıyla sahne alan ve oyunda "Emel" rolünü canlandıran Afife Hanım, o günden sonra  Afife Jale olarak anıldı.

İkinci oyunu “Tatlı Sır” ve üçüncü piyesi "Odalık" oynanırken  tiyatronun polis tarafından basılması üzerine, kaçmak zorunda kalan Afife Jale,  Dahiliye Nezareti'nin Müslüman kadınların kesinlikle sahneye çıkamayacaklarına  dair bildirisinin ardından işten çıkarıldı.

Ünlü ses sanatçısı Selahattin Pınar ile 1929'da evlendi
Bu dönemde, maddi ve manevi bunalım yaşayan sanatçının, şiddetli baş  ağrılarını doktorunun morfinle tedavi etmesi üzerine uyuşturucu bağımlısı oldu.Mustafa Kemal Atatürk, 1923 yılında Türk kadınının sahneye çıkma  yasağını ortadan kaldırınca, Afife Jale özgür bir şekilde oyunculuk yapmaya  başladı. Jale, bu gelişmenin ardından turnelere çıkarak birçok tiyatroda rol  aldı.Hafız Burhan konserinde tanıştığı ünlü ses sanatçısı Selahattin Pınar  ile 1929'da evlendi. "Nereden Sevdim O Zalim Kadını" adlı eserin bestesinin de  sahibi olan Pınar, eşi için birçok beste yaptı. Jale, uyuşturucu bağımlılığı  yüzünden tiyatroyu bırakmak zorunda kaldı, 1935'te ise eşinden ayrıldı.

Son yıllarını Darülbedayi'deki dostlarının yardımıyla yatırıldığı  Bakırköy Ruh ve Sinir Hastalıkları Hastanesi'nde geçirdi.Yaşamı, Şahin Kaygun'un yönettiği, Müjde Ar'ın başrolünde yer aldığı  1987 yapımı "Afife Jale" ve Ceyda Aslı Kılıçkıran’ın yönettiği 2008 yapımı  "Kilit" filmlerine konu olan Afife Jale'nin Selahattin Pınar ile ilişkisi ise  Nezihe Araz'ın yazdığı, Kenan Işık'ın yönettiği "Afife Jale" adlı tiyatro  oyununda ele alındı. Sanatçının anısına Yapı Kredi tarafından 1997'den beri her  yıl Afife Tiyatro Ödülleri veriliyor.

Mezarı, Kazlıçeşme Kabristanı'nda bulunan Afife Jale, 39 yaşında, 24  Temmuz 1941'de vefat etti.

 

Görüntülenme : 0 Yayınlanma Tarihi: 24/07/2016 13:18:42

Haber Yorumları (0)

500

    Acunn.com'u Facebook'ta takip et.

    Acunn.com'un eğlenceli dünyasını yakından takip etmek için Facebook sayfamızı beğenin