14 yaşındaki lise öğrencisi Anika Chebrolu koronavirüsle savaşabilecek molekül buldu

ABD'nin Texas eyaletinin Frisco kentinde yaşayan 14 yaşındaki lise öğrencisi Anika Chebrolu, koronavirüse yapışıp insanlara bulaşmasını engelleyebilecek bir molekül keşfetti. Anika Chebrolu'nun yaptığı bu bilimsel keşif, 14 yaşındaki öğrenciye 2020 Genç Bilim İnsanı Yarışması'nda "ABD'nin başlıca genç bilim insanı" unvanını ve 25 bin dolar ödül para ödülünü kazandırdı. Peki bu keşifle ilgili başka neler biliniyor ve Anika bunu nasıl başardı?

Yayınlanma Tarihi: 29.10.2020 13:40
Değiştirme Tarihi: 29.10.2020 13:40
14 yaşındaki lise öğrencisi Anika Chebrolu koronavirüsle savaşabilecek molekül buldu

BBC Türkçe'de yer alan habere göre, koronavirüse yol açan virüsün etrafını saran bir taç var ve bu nedenle de Covid-19'a da koronavirüs deniliyor. (Korona Latincede taç demek) Tacın üzerinde diken şeklinde duran S proteini var ve bu protein, virüsü vücudumuza enfekte etmek için hücre alıcılarıan yapışıyor. Koronavirüse çare bulmak isteyen uzmanlar da öncelikle bu virüsün hücrelerimize girebilmesini önlemek için bu proteine saldırmaya çalışıyor. (Korona Latincede taç demek)

25 bin dolarlık ödülü alan 14 yaşındaki Anika da çalışmasını S proteini üzerine yürüttü. BBC'ye yolladığı bir e-postada buluşunu açıklayan Chebrolu "Virüsteki S proteinine yapışabilen ve potansiyel olarak şeklini ve fonksiyonunu değiştirebilecek bir molekül keşfettim" dedi.

Chebrolu, bunun da virüsün kendisini insan hücrelerine yapıştırmasını önleyebileceğini ve böylece vücuttaki enfeksiyonu azaltabileceğini ya da tedavi edebileceğini de ekledi. Genç bilim insanı buluşunu bilgisayar ortamında (in silico), çeşitli yazılım araçlarını kullanan bir bilgisayar simülasyonuyla yaptı. Emilimleri, dağılımları, metabolizmaları, boşaltımları da dahil (ADME) milyonlarca küçük molekülün özelliklerini inceledi.

Bu çalışmanın ardından, Anika Chebrolu SARS-CoV-2 virüsündeki S proteinine karşı en iyi farmakolojik ve biyolojik faaliyete giren molekülü belirledi. Bu da daha sonra hastalığın etkin tedavisi için potansiyel bir ilaca dönüştürülebilir.

ARAŞTIRMA SÜRECİNDE ANİKA NELER YAPTI?

Anika Chebrolu, koronavirüs haberleri manşetlere çıkmadan önce, Frisco'daki Nelson Ortaokulu'nda başladı. Chebrolu "Birkaç yıl önce bir okul projesi için 1918 İspanyol Gribi salgınını araştırmıştım ve virüsler ile ilaç keşiflerine büyük bir ilgi duymaya başladım" diyor. Bu araştırmayı yaparken, in-silico metedolojisini öğrendi.

Chebrolu "Hastalıkla mücadele için potansiyel ilaç benzeri molekülleri bilgisayar modellemesiyle tespit edip, geliştirebileceğimizi öğrenince çok şaşırmıştım" diyor. Anika, Covid-19 salgını başladığında aynı yöntemi, grip virüsündeki hemaglutinin proteinine yapışabilecek bir molekül tespit etmeye çalışıyordu.

"Salgınları, virüsleri ve ilaçları bu kadar çok inceledikten sonra, gerçek bir salgın yaşadıığımızı düşünmek çılgıncaydı" diyor. Salgının ağırlığını ve bir yıldan kısa sürede dünyaya vurduğu büyük darbeyi düşünen Anika, 3M şirketinde çalışan bilim insanı hocası Mahfuza Ali'nin yardımıyla, projesini değiştirdi ve SARS-Cov-2 virüsündeki S proteinini hedef aldı.

28 Ekim itibariyle Covid-19 dünya genelinde 1,1 milyondan fazla kişinin hayatına mal oldu. 226 binden fazla kişiyle, ABD dünyanın en yüksek ölü sayısına sahip.

Kaynak: BBC Türkçe